De formule
Winst volgens vermogensvergelijking = eindvermogen − beginvermogen + onttrekkingen − stortingen.
Dit is een controleverband op de cijfers zoals ze in de administratie staan. De fiscale winst kan daarna nog afwijken: die bereken je door fiscale regels toe te passen op de commerciële cijfers, bijvoorbeeld bij waardering en bij de toerekening van kosten aan een boekjaar.
Rekenvoorbeeld
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Eindvermogen 31 december | € 90.000 |
| Beginvermogen 1 januari | − € 60.000 |
| Privéonttrekkingen | + € 25.000 |
| Privéstortingen | − € 5.000 |
| Winst volgens vergelijking | € 50.000 |
| Winst volgens winst-en-verliesrekening | € 48.000 |
| Te verklaren | € 2.000 |
De € 2.000 is geen sluitpost. Zoek de oorzaak: een vergeten onttrekking, een privébetaling vanaf de zakelijke rekening of een boeking die in het verkeerde jaar staat.
Let op de richting van privéposten
Een zakelijke uitgave die privé is betaald en een privé-uitgave vanaf de zakelijke rekening lopen tegengesteld door de vergelijking. Specificeer onttrekkingen en stortingen daarom afzonderlijk en saldeer ze niet.
- Opnames in contanten of via de bank naar privé.
- Privégebruik van goederen, een auto of een woning.
- Zakelijke kosten die privé zijn voorgeschoten.
- Stortingen om een tekort in werkkapitaal aan te vullen.
Wanneer gebruik je de vergelijking?
Bij de jaarafsluiting van een eenmanszaak of vof, als laatste controle voordat de IB-aangifte de deur uit gaat. Ook bij een overname van een dossier is het een snelle manier om te zien of de cijfers van het vorige kantoor intern kloppen.
Bij een BV heet dezelfde controle vaak de vermogensvergelijking voor de VPB: het eigen vermogen aan het begin en eind van het boekjaar, gecorrigeerd voor stortingen op aandelen en uitkeringen zoals dividend.
Snel antwoord.
Wat als de vergelijking niet uitkomt?
Ga niet corrigeren met een sluitpost. Zoek de ontbrekende of verkeerd ingedeelde boeking; het verschil wijst bijna altijd naar een privépost of een jaargrens.
Is de uitkomst de fiscale winst?
Nee. De vergelijking controleert de administratie. De fiscale winst volgt uit de commerciële cijfers plus fiscale correcties.
De officiële informatie erbij.
Gecontroleerd op 17 september 2026. Regels, bedragen en data kunnen per belastingjaar wijzigen; controleer de bron voor je situatie.
Deze gids beschrijft de fiscale werkwijze; niet iedere genoemde situatie of jaargang wordt door Cijfersmid ondersteund. Bekijk Inkomstenbelasting en de beschikbare jaren en situaties vóór je een dossier begint.